ชีวเวชวิทยา และ/หรือ ชีววิทยาช่องปาก (Biomedical Sciences and/or Oral Biology) ศึกษาสหวิทยาการพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์การแพทย์ โดยเน้นถึงหลักการและเนื้อหาที่สำคัญอันเป็นความรู้พื้นฐาน และเป็นประโยชน์ต่อการวินิจฉัยโรคช่องปาก การวางแผนการรักษา การรักษา การประเมินผลการรักษา การคาดการณ์ผล การรักษา การแก้ไขผลแทรกซ้อนจากการรักษา วิชานี้เป็นวิชาพลวัต กล่าวคือเนื้อหาจะเปลี่ยนไปโดยติดตามความก้าวหน้าทางวิทยาการอย่างใกล้ชิด และ/หรือ ศึกษาติดตามความก้าวหน้าทางวิทยาการทางชีวภาพช่องปาก เพื่อก่อให้เกิดความเข้าใจอย่างลึกซึ้งถึงสมุฏฐานและกลไกการเกิดโรคต่าง ๆ ในช่องปาก การวินิจฉัยโรค การรักษาและการป้องกันโรค ศึกษาระบบจุลชีพในช่องปาก นอกจากนี้ยังศึกษาความเกี่ยวโยงของโรคในช่องปากกับอวัยวะในระบบอื่น ๆ ของร่างกาย ศึกษาหลักการใช้ยาทางทันตกรรม
จรรยาบรรณวิชาชีพ (Professional Ethics) จริยธรรม และปรัชญาของจริยธรรมในวิชาชีพ โดยเน้นภาระหน้าที่ของทันตบุคลากรต่อวิชาชีพ ตลอดจน สังคม และกฎหมายว่าด้วยการควบคุมการประกอบวิชาชีพ
ระเบียบและกระบวนการวิจัย (Research Methodology) ศึกษาระเบียบและวิธีวิจัยแบบต่าง ๆ ในการวิจัยด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ การวิเคราะห์และวิพากษ์บทความทางวิทยาศาสตร์ตลอดจนสถิติที่ใช้ในการวิจัย นอกจากนี้ยังได้ครอบคลุมถึงหลักเกณฑ์ในการเขียนโครงร่างการวิจัย และข้อพึงพิจารณาด้านจริยธรรมในการวิจัย
ชีวสถิติ (Biostatistics) ศึกษาระเบียบวิธีทางสถิติทางทันตแพทยศาสตร์ ความหมายของประชากร ตัวอย่างพารามิเตอร์ ค่าสถิติ และการเก็บรวบรวมข้อมูล วิธีการเลือกตัวอย่าง การใช้สถิติเชิงพรรณนาต่าง ๆ เพื่อการวิเคราะห์ข้อมูล การนำเสนอข้อมูลแบบต่าง ๆ การทดสอบสมมติฐานเกี่ยวกับค่าเฉลี่ยความน่าจะเป็น การทดสอบความแปรปรวนด้วยวิธีต่าง ๆ การทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรและสมการ สหสัมพันธ์ และการอ่านรายงานการวิจัยในวารสารวิชาการ
วิทยาการวินิจฉัยโรคช่องปาก 1 (เวชศาสตร์ช่องปากพื้นฐาน / Basic Oral Medicine) สัมมนาและประชุมปรึกษาการตรวจ การประเมินปัญหาผู้ป่วย บันทึกประวัติผู้ป่วยทางการแพทย์และทางทันตกรรม การตรวจทางห้องปฏิบัติการ และการใช้พื้นฐานความรู้ทางวิทยาการวินิจฉัยในการวินิจฉัยโรคและการวางแผนการรักษา
วิทยาการวินิจฉัยโรคช่องปาก 2 (พยาธิวิทยาช่องปากพื้นฐาน / Basic Oral Pathology)
ศึกษาพื้นฐานของสาเหตุ พยาธิกำเนิดและพยาธิสภาพของโรคต่าง ๆ ในช่องปากและอวัยวะโดยรอบที่เกี่ยวข้อง สัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงทางพยาธิสภาพที่พบในคลินิก
วิทยาการวินิจฉัยโรคช่องปาก 3 (รังสีวิทยาช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียลพื้นฐาน / Basic Oral and Maxillofacial Radiology) ศึกษาหลักการพื้นฐานทางรังสีฟิสิกส์ กระบวนการสร้างภาพเพื่อการวินิจฉัยของช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล หลักการในการแปลผลภาพเพื่อการวินิจฉัยจากการถ่ายด้วยวิธีต่าง ๆ ในปัจจุบัน รวมถึงลักษณะกายวิภาคปกติที่ปรากฏในภาพเพื่อการวินิจฉัย การแปลผลภาพเพื่อการวินิจฉัยของช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียลที่เกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตที่ผิดปกติ ความผิดปกติจากสาเหตุอื่น ภยันตราย สภาวะการติดเชื้อรอยโรคของถุงน้ำและรอยโรคคล้ายถุงน้ำ รอยโรคของเนื้องอกและรอยโรคคล้ายเนื้องอกชนิดต่าง ๆ รอยโรคและความผิดปกติที่เกิดขึ้นในบริเวณโพรงอากาศแม็กซิลลาและข้อต่อขากรรไกร
สัมมนาพยาธิวิทยาคลินิก (Clinico-Pathological Conferences) วิเคราะห์กรณีศึกษาของโรคและความผิดปกติต่าง ๆ ที่เกิดในบริเวณช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล โดยศึกษาทั้งลักษณะทางคลินิก ลักษณะทางรังสีวิทยา และลักษณะเนื้อเยื่อทางพยาธิวิทยาเพื่อนำสู่การวินิจฉัยแยกโรค และการรักษา
สาขาเวชศาสตร์ช่องปาก
สัมมนาเวชศาสตร์ช่องปากคลินิกและการวินิจฉัยโรคช่องปาก (Clinical Oral Medicine and Oral Diagnosis Seminar)
การสัมมนาเกี่ยวกับการตรวจร่างกายทั่วไป โรคในช่องปาก การตรวจวินิจฉัยกลไกการเกิดโรค การตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อให้ได้การวินิจฉัยโรค การวางแผนการรักษา การรักษา และการติดตามการรักษา
อายุรศาสตร์ทั่วไป (General Medicine)
การสัมมนาในหัวข้อที่น่าสนใจที่เกี่ยวข้องกับโรคทางระบบ สาเหตุ อาการและอาการแสดง การตรวจวินิจฉัย การวางแผนการรักษา และการส่งต่อผู้ป่วย รวมทั้งการดูแลผู้ป่วยทางทันตกรรมที่มีโรคทางระบบทั้งในภาวะฉุกเฉินและปกติ
เวชศาสตร์ช่องปากขั้นสูง (Advanced Oral Medicine)
การศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสาเหตุ อาการแสดงของโรคในช่องปากและอวัยวะข้างเคียง การแปลผลภาพเพื่อการวินิจฉัย การอ่านผลชิ้นเนื้อเบื้องต้น สรีรพยาธิวิทยาของผิวหนังและเยื่อเมือกช่องปาก ชีววิทยาของเนื้องอก โรคติดเชื้อ การวินิจฉัย การวินิจฉัยแยกโรค และการรักษาโรคในช่องปากด้วยการใช้ยา
เภสัชวิทยาสาหรับเวชศาสตร์ช่องปาก (Pharmacology for Oral Medicine)
เป็นการศึกษาทางเภสัชวิทยาของตัวยาที่ใช้ทางเวชศาสตร์ช่องปากทั้งในด้านโครงสร้างและคุณสมบัติทางเคมี ปฏิกิริยา ผลข้างเคียง รวมทั้งเภสัชจลนศาสตร์
สาขาพยาธิวิทยาช่องปาก
สัมมนาจุลพยาธิวิทยาช่องปากขั้นสูง (Advanced Oral Histopathology Seminar)
ศึกษาและสัมมนาพยาธิสภาพและจุลพยาธิวิทยาของชิ้นเนื้อผู้ป่วย รอยโรคต่าง ๆ ในช่องปาก โดยเน้นถึงขบวนการที่นำมาใช้เพื่อให้ได้มาซึ่งการวินิจฉัยโรคจำเพาะ (definitive diagnosis) รวมทั้งแนวคิดและการใช้ข้อมูลประกอบอื่น ๆ ตลอดจนการเสนอแนะ การวางแผนการรักษา การดำเนินของโรค และการป้องกัน
วารสารสัมมนาทางพยาธิวิทยาช่องปาก (Oral Pathology Journal Club)
การศึกษาโดยการนำเสนอบทความจากวารสารที่เกี่ยวข้องกับพยาธิวิทยาช่องปาก โดยสามารถวิเคราะห์ วิจารณ์ เสนอแนะ และสรุปบทความได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ
วิธีการทางพยาธิวิทยาขั้นสูง (Advanced Methods in Pathology)
การศึกษาเกี่ยวกับวิธีการทางพยาธิวิทยาที่ก้าวหน้า ซึ่งจะช่วยให้มีความรู้และเข้าใจเนื้อเยื่อที่เปลี่ยนแปลงไปเพราะพยาธิสภาพต่าง ๆ โดยศึกษาหลักการและวิธีการย้อมสีชิ้นเนื้อเยื่อ เพื่อให้การวินิจฉัยโรคด้วยกล้องจุลทรรศน์ การย้อมสีพิเศษ การใช้หลักการทางอิมมูโนเปอร์ออกซิเดส อิมมูโนฟลูออเรสเซนต์ การใช้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน เป็นต้น รวมทั้งเทคนิคทางพยาธิวิทยาระดับโมเลกุลและดีเอ็นเอ การแปลผล ตลอดจนการประยุกต์ใช้เพื่อช่วยในการวินิจฉัยโรค
พยาธิวิทยาคลินิกขั้นสูง (Advanced Clinical Pathology)
การศึกษาเกี่ยวกับการตรวจทางห้องปฏิบัติการทางพยาธิวิทยาคลินิก โดยเน้นหลักวิธีการเก็บและส่งสิ่งส่งตรวจ ตลอดจนการแปลผลการทดสอบ รวมทั้งการประยุกต์ใช้ความรู้ทางพยาธิวิทยาคลินิกเพื่อช่วยในการวินิจฉัยโรค การติดตามผล และการรักษา
สาขารังสีวิทยาช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล
รังสีฟิสิกส์ (Radiation Physics)
ศึกษาหลักการพื้นฐานทางรังสีฟิสิกส์ ได้แก่ การเกิดรังสีเอกซ์ ปฏิกิริยาของรังสีเอกซ์เมื่อกระทบกับวัตถุ คุณสมบัติทางฟิสิกส์ของฟิล์มและสกรีน ศึกษาหลักการทางฟิสิกส์ซึ่งนำมาประยุกต์ใช้ในด้านการแพทย์และด้านทันตแพทย์เพื่อช่วยในการวินิจฉัยโรค อันได้แก่ หลักการเกี่ยวกับฟลูออโรสโคปี แองจิโอกราฟฟี คอมพิวเต็ดโทโมกราฟฟี แมกเนติกเรโซแนนซ์ เวชศาสตร์นิวเคลียร์ หลักการถ่ายภาพดิจิทัลเรดิโอกราฟฟี
การแปลภาพเพื่อการวินิจฉัย (Diagnostic image interpretation)
การใช้ภาพเพื่อการวินิจฉัยและการประยุกต์ใช้ภาพเพื่อการวินิจฉัยชนิดต่าง ๆ ในการแปลผลรอยโรคที่เกิดขึ้นกับช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียลที่เกิดจากภยันตราย การติดเชื้อ ศึกษาความผิดปกติชนิดต่าง ๆ ของเนื้อเยื่อแข็งที่ปรากฎในภาพเพื่อการวินิจฉัย เนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง และชนิดร้ายแรง รอยโรคที่เกิดจากความผิดปกติของเนื้อเยื่อไฟบรัสที่ปะปนกับกระดูกและรอยโรคอื่น ๆ ที่ยังไม่ทราบสาเหตุ ความผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทางการเจริญเติบโต และโรคทางระบบความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโพรงอากาศของแม็กซิลโลเฟเชียล ความผิดปกติของข้อต่อขากรรไกร นอกจากนี้ยังศึกษาถึงเทคนิค และการวินิจฉัยโรคด้วยการฉีดสารเข้าต่อมน้ำลาย เทคนิคและการวินิจฉัยโรคโดยการฉีดสารเข้าในข้อต่อขากรรไกร
รังสีชีววิทยา (Radiation Biology)
ศึกษาผลทางชีววิทยาของรังสีเอกซ์ที่ใช้ทั้งในด้านรังสีวินิจฉัย และรังสีรักษา ศึกษาการบริหารและการจัดการคลินิกรังสีวิทยา การคำนึงถึงความปลอดภัยจากการใช้รังสีที่มีต่อตัวบุคคล สังคมและชุมชน ตลอดจนสิ่งแวดล้อม ศึกษาหน่วยวัดรังสี วิธีการวัดปริมาณรังสี ศึกษาหลักการทางรังสีรักษา การควบคุมการติดเชื้อจากการถ่ายภาพเพื่อการวินิจฉัย
สัมมนารังสีวิทยาช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล (Oral and Maxillofacial Radiology Seminar)
นำเสนอ ทบทวน และสัมมนาเกี่ยวกับกรณีผู้ป่วยใหม่จากคลินิกทันตกรรมหรือกรณีศึกษาที่น่าสนใจจากแฟ้มประวัติ ซึ่งปรากฏรอยโรคในภาพเพื่อการวินิจฉัย เพื่อนำไปสู่การตรวจพิเคราะห์ การวินิจฉัย และการพยากรณ์โรคได้ถูกต้อง การทบทวนและวิเคราะห์บทความทางด้านทันตแพทย์ ด้านการแพทย์ รวมถึงบทความทางด้านพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ เพื่อติดตามให้ทันความก้าวหน้าทางวิทยาการ และศึกษาถึงการใช้สถิติในการวิจัยแบบต่าง ๆ ดังกล่าว
กรณีศึกษาทางรังสีวิทยาช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล (Clinical Cases Conference in Oral and Maxillofacial Radiology)
เป็นกรณีศึกษาโดยการรวบรวมข้อมูลของผู้ป่วยในกรณีที่มีรอยโรคปรากฏเพื่อนำมาศึกษาในแง่มุมต่าง ๆ พร้อมทั้งจัดทำรายงานเพื่อนำเสนอต่อที่ประชุมวิชาการ หรือเพื่อตีพิมพ์เผยแพร่ อย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้งสองอย่าง
กลุ่มวิชาเลือก
เทคนิคปฎิบัติงานวิจัยชีววิทยาช่องปาก หลักการและวิธีการใช้เครื่องมือชนิดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการวิจัยทางชีววิทยาช่องปากและวิทยาศาสตร์ชีวภาพ สเปคโตรสโคปี อิออนอนาลิซิส เซนตริฟิวเกชั่น การเพาะเลี้ยงเซลล์ การแยกและวิเคราะห์ด้วยโครมาโตกราฟี อิเลคโตรฟอริซิส เทคนิคต่างๆ ทางชีววิทยาโมเลกุล จุลชีววิทยา อิมมูโนวิทยา อิมมูโนฮิสโตเคมี เลเซอร์โดปปลอร์ อิเล็กตรอนไมโครสโคป และการวิจัยในสัตว์ทดลอง จริยธรรมการวิจัย
คอมพิวเตอร์ประยุกต์ทางทันตแพทยศาสตร์ เพื่อประยุกต์ใช้คอมพิวเตอร์ในงานวิจัย หรืองานวิทยานิพนธ์สำหรับทันตแพทย์ เนื้อหาครอบคลุมการใช้เครื่องคอมพิวเตอร์, การสืบค้นข้อมูลทางทันตกรรม การจัดทำฐานข้อมูล การใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อการเขียนวิทยานิพนธ์ การใช้โปรแกรมการคำนวนทางสถิติ การทำกราฟฟิกและการเขียนเว็บเพจเบื้องต้น
การถ่ายภาพช่องปาก ความรู้เกี่ยวกับส่วนประกอบต่างๆ ของกล้องถ่ายภาพแบบธรรมดาและแบบดิจิทอล ฟิล์มและเลนส์ ฝึกหัดถ่ายภาพในช่องปากที่มีคุณภาพเพื่อการนำเสนออย่างมีจริยธรรม
ทันตกรรมป้องกันขั้นสูง ศึกษาการป้องกันโรคในช่องปาก เช่น โรคฟันผุ โรคปริทันต์ เป็นต้น รวมทั้งมีการอภิปรายถึงการดำเนินการป้องกันโรคในช่องปากในชุมชน
วิทยาการระบาดของโรคในช่องปาก ศึกษาถึงหลักวิทยาการระบาดทั่วไปที่นำมาใช้ในการศึกษาในช่องปาก เช่น โรคฟันผุ โรคปริทันต์ เป็นต้น รวมทั้งมีการอภิปรายถึงปัญหาและการดำเนินการแก้ไขของโรคในช่องปาก
ตจพยาธิวิทยา การฝึกปฏิบัติให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรม สามารถให้การวินิจฉัยรอยโรคที่เกิดจากปฏิกิริยาอักเสบ (Inflammatory reaction) และเนื้องอกของผิวหนัง
ภาคปฏิบัติ
ต้องปฏิบัติงานรวม ประกอบด้วย
ฝึกการปฏิบัติงานวิชาหลักเฉพาะทาง
ผู้เข้าอบรมต้องฝึกปฏิบัติงาน ในแต่ละสาขาหลักเฉพาะทางที่เลือก โดยต้องเป็นสาขาวิชาเฉพาะทางเดียวกับที่เลือกไว้ในภาควิชาการ
ฝึกการปฏิบัติงานวิชาหลักเฉพาะทางมีรายละเอียดแต่ละสาขาดังนี้
สาขาเวชศาสตร์ช่องปาก
เป็นการฝึกอบรมทางคลินิกในด้านการตรวจพิเคราะห์ แยกและวินิจฉัยโรค วางแผนการรักษา และบำบัดผู้ป่วยที่มีอาการในช่องปาก และ/หรือ อาการในช่องปากที่เกี่ยวข้องกับโรคทางระบบทั้งนอกและในสถานที่
สาขาพยาธิวิทยาช่องปาก
ประกอบดัวยการฝึกฝนและปฏิบัติ การตรวจและพิเคราะห์โรคจากชิ้นเนื้อผู้ป่วย การหมุนเวียนเพื่อศึกษาและอบรมปฏิบัติการทางด้านการแปลผลการย้อมเนื้อเยื่อด้วยวิธีทางอิมมูโนวิทยา
สาขารังสีวิทยาช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล เนื้อหาหลักประกอบด้วย การให้บริการในคลินิกรังสีวิทยาช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล โดยนำความรู้ด้านเทคนิคต่าง ๆ ทางรังสีวิทยาและความรู้ในการแปลภาพเพื่อการวินิจฉัยขั้นพื้นฐานมาประยุกต์ใช้ การฝึกปฏิบัติเพื่อให้เกิดความชำนาญในขั้นตอนการใช้เครื่องเอกซเรย์ชนิดต่าง ๆ และการแปลผลภาพเพื่อการวินิจฉัยชนิดต่าง ๆ เหล่านั้น การฝึกปฏิบัติการในห้องมืด ศึกษาการควบคุมคุณภาพในห้องมืดและในขั้นตอนการล้างฟิล์มการศึกษานอกสถานที่ในคลินิกรังสีวิทยาของโรงพยาบาล เพื่อเพิ่มความชำนาญในการแปลภาพเพื่อการวินิจฉัยชนิดคอมพิวเต็ดโทโมกราฟฟี ภาพแมกเนติกเรโซแนนซ์ ภาพถ่ายอัลตราซาวด์ เวชศาสตร์นิวเคลียร์ และฟลูออโรสโคปี
ปฏิบัติการหมุนเวียนในสาขาร่วมอื่นของสาขาวิทยาการวินิจฉัยโรคช่องปาก
ผู้เข้าอบรม ต้องฝึกปฏิบัติงานหมุนเวียนในวิชาหลักเฉพาะทางร่วมอื่น ๆ อีก 2 วิชาหลักของวิทยาการวินิจฉัยโรคช่องปาก (นอกจากวิชาหลักเฉพาะทางที่ได้เลือกไว้ในภาควิชาการหมวดวิชาหลักเฉพาะทาง)
” (คำอธิบายรายวิชา กรุณาติดต่อ ภาควิชาเวชศาสตร์ช่องปากและปริทันตวิทยา) “
